| Çok Okunanlar |
 |
| Çok Yorumlananlar |
|
|
|
 |
Yumurtlama (ovulasyon) sürecinin geçici olarak durdurulmasını sağlayan haplardır. |
|
|
Yumurtlama (ovulasyon) sürecinin geçici olarak
durdurulmasını sağlayan haplardır. En yaygın kullanılan doğum kontrol
hapları östrojen ve progesteron adı verilen kadınlık hormonlarının
ikisini birden içeren haplardır. Düzenli olarak kullanıldıklarında
doğum kontrol haplarının koruyuculuk oranları çok yüksektir.
Nasıl Kullanılır?
Her gün belli bir saatte bir tablet tok karnına alınır.
Kutuda 21 tablet bulunur.
İçinde bulunan 21 tabletin bitiminden sonra bir hafta ilaç alınmaz.
Bu bir haftalık dönemde adet görülür.
3 hafta kullan- 1 hafta bırak, veya
21 gün kullan- 7 gün ara ver; şeklinde özetlenebilir.
Bazı doğum kontrol hapları günlük tablet alma alışkanlığını
bozmamak için 28 tablet içerirler. Bu tabletlerin 21 tanesi diğerleri
gibi olup 7 tanesinin içinde genellikle demir vardır. Bu tip haplarda
21 gün sonra 1 hafta farklı renkli bu demir hapları yutulur ve bu bir
hafta içerisinde adet görülür. Daha sonra diğer bir kutuya başlanır ve
uygulama bu şekilde korunma istendiği sürece devam ettirilir.
Avantajları ve gebelikten koruma dışındaki yararları:
İlaçların düzenli alınması koşuluyla çok güvenli bir korunma yöntemidir.
Daha önce doğum yapmamış, yeni evli olan ve korunma isteyen, belli bir süre çocuk istemeyen kadın için en uygun seçenektir.
Gebelikten koruma dışında çok sayıda yararları vardır: Adet kanamasının miktarını azaltarak gereksiz kan kaybını önlerler.
Adet sancısı, doğum kontrol hapı kullananlarda daha az sıklıkla görülür.
Adetin düzenli olmasını sağlarlar.
Uzun süreli kullanan kadınlarda endometrium (rahim iç tabakası)
kanseri ve over (yumurtalık) kanseri çok daha az sıklıkla görülür.
Over kistleri ve memenin iyi huylu hastalıkları daha az görülür.
Dezavantajları
Her gün bir tablet alınmak zorunda kalınması bazı kadınlar için sıkıcı olabilir.
Meme kanserini artırıp artırmadıkları konusunda halen çelişkili
sonuçlar mevcuttur. Ancak uzun süreli kullanan kadınlarda muhtemelen
meme kanserini artırmamaktadırlar.
Riskleri
Doğum kontrol hapları damar sistemi üzerinde çok önemli etkiler
yaptıklarından bu sistemin herhangi bir bölümünde tıkanıklığa yol
açabilirler. Bu durum teorik olarak her zaman olabilir, ancak günümüzde
kullanılan düşük doz ilaçlar sayesinde ender görülür hale gelmiştir.
Yan etkiler
En sık görülen yan etkisi hafif bulantıdır. Bu durumda bulantı giderici ilaç kullanılabilir.
İlk üç ayda ara kanamaları yapabilir. Bu geçici bir durumdur ve
ilacın koruyuculuğunu azaltmaz. Üçüncü aydan sonra da bu durum devam
ederse ilacı değiştirmek gerekebilir.
Baş ağrısı yapabilir ve bu ağrı genellikle ağrı kesicilere cevap verir.
Kimlerde Uygulanması Sakıncalıdır?
Gebelik şüphesi bulunanlarda,
Nedeni henüz belirlenmemiş adet dışı kanaması olanlarda,
Tromboflebit (damar iltihabı) geçiren ya da tromboflebit öyküsü olanlarda,
Beyin damarlarında tıkanıklık olan ya da öyküsü olanlarda,
Vücudun diğer organlarında damar tıkanıklığına yol açan bir durumun
varlığında ya da önceden böyle bir rahatsızlık geçirmiş olanlarda,
35 yaş ve üzeri olan ve sigara içen kadınlarda,
Yetmezlikle seyreden kronik karaciğer hastalığı olanlarda,
İlaç içindeki etken maddelere karşı allerjisi olanlarda kesinlikle kullanılmaz.
Migren öyküsü, çeşitli kalp hastalıkları, nedeni bilinmeyen
başağrıları, hipertansiyon, diabet gibi hastalığı olanlarda ise ileri
incelemeler yapıldıktan sonra doktor kontrolü altında kullanılabilir.
Özel Durumlarda Kullanılma Şekli
Doğum kontrol hapları düşük ve kürtajdan hemen sonra başlanabilir.
Anne sütünü bozabileceklerinden emzirme döneminde uygulanmaları
uygun değildir. Emzirmeyi düşünmeyenlerde ise doğumdan 6 hafta sonra
başlanabilir. Daha önce başlandığında damarsal problemler
oluşabileceğinden lohusalık döneminde kullanılmamalıdır.
Uyarılar
Jinekolojik muayene olmadan kullanılmamalıdır.
İlaç alma unutulursa ertesi günü iki adet birden alınmalıdır. İlaç
üç günden daha fazla unutulursa kalan tabletler yine düzenli olarak
alınmaya devam edilir ancak o ay prezervatif gibi ek bir korunma
yöntemi uygulanır.
Ağrı kesicilere cevap vermeyen başağrısı, görme bozukluğu, göğüs
ağrısı, bacaklarda şişme ve ağrı, karın ağrısı gibi durumlarda ilaç
alımı kesilip doktora müracat edilmelidir
Doğum Kontrol Hapı Kullanımında Oluşan Özel Durumlar
Gebelik oluşması:
Düzenli olarak doğum kontrol hapı kullanılması durumunda pratik
olarak gebelik imkansızdır. Ancak ilaç alımının unutulması, ilacın son
kullanma tarihinin geçmiş olması ya da bilinmeyen bazı nedenlerle
gebelik oluşabilir.
Gebelik oluştuktan sonra anne adayı doğum yapmaya karar verirse
bebeğin gelişimi dikkatlice izlenmelidir. Doğum kontrol hapı
kullanılması esnasında oluşan gebeliklerden doğan bebeklerde ciddi
anomalilerin ortaya çıkma olasılığı ilacı kullanmamış olanlara göre çok
yüksek değildir. Ancak bu tür olguların bildirildiği bilimsel
yayınların sayısı bu konuda bir sonuca varmak için yeterli değildir.
Ara kanamaların uzun süre devam etmesi:
Hapların kullanılması esnasında ayın ilk haftasında lekelenme
tarzında ara kanamaları sık görülür. Bu durum kadının bünyesi ilaca
uyum sağladıktan sonra genellikle en fazla üç ay içinde kaybolur. Üç
aydan daha uzun süren kanamalarda kadının yaşı 35 yaşın altındaysa ilaç
değiştirilerek yöntem uygulanmasına devam edilebilir. Ancak 35 yaş ve
üstü olan kadınlarda ilaç kullanımına son verilmesi ve buna rağmen
kanamaların devam etmesi durumunda endometrial biopsi (rahim
içerisinden parça alınması) yapılması gerekir.
İlaç kullanımına son verilmesine rağmen adet görülememesi:
Bazı durumlarda ilaç kullanımının kesilmesine rağmen düzenli
adetler geri dönmeyebilir. Bu durum ilk üç ayda sıklıkla ortadan
kalkar. Ancak bir yıla kadar adet görülmeyen durumlar olabilir. Doğum
kontrol haplarının kadın üreme sisteminde kalıcı bir hasar bırakmaları
söz konusu olmadığından adet görememe durumunda uygun tedaviyle ya da
kendiliğinden düzenli adetler tekrar oluşur.
|
|
|
| Günün Resmi | 
| |
