1. Kişinin özgüveni:
A- Ancak sağlıklı ailede aile üyeleri kendilerini değerli, onurlu ve anlamlı bulurlar. Kişinin kendini değerli bulması ve saygı duyması doğal bir durumdur. Sağlıklı ailenin bireyleri, ben ailem için ve çevrem için gerekli ve önemliyim, düşüncesine sahiptir. Yani özgüvene.
B- Sağlıksız ailede ise aile üyeleri kendilerini değerli bulmazlar. Bireylerin kendilerini değerli bulması ve kendine saygı duyması sağlıksız ailenin önem verdiği birşey değildir; sağlıksız ailede bilinç insanların birbirlerini denetlemeleri ve baskı altına almaları üstüne odaklanmıştır. Bu nedenle, kişinin kendini onurlu ve değerli bulması sağlıksız ailede doğal değildir; az rastlanan bir durumdur.
2. İletişim:
A-Sağlıklı ailede iletişim dolaysız, açık seçik, ayrıntılı ve dürüsttür. Kişiler birbirlerine değer verdikleri ve güvendikleri için iç dünyalarını, algılamalarını, duygu ve düşüncelerini olduğu gibi, tüm ayrıntılarıyla paylaşmak isterler. Dürüstçe ifade edilen duygu ve düşünceler, diğer üyeler tarafından hor görülmez, aksine kabul ve ilgi görür. Bu da cesaretle fikirlerin açıklanıp konuşulmasını, uygarca tartışılmasını sağlar. B- Sağlıksız ailede kişiler birbirlerine gerçekte değer vermedikleri ve ayrıca birbirlerine güvenemedikleri için, iç dünyalarını rahatlıkla paylaşamazlar. Yanlış anlaşılma, kabul görmeme endişesi, kişileri içe kapanık olmaya iter. Bu nedenle, sağlıksız ailede iletişim dolaylıdır, belirsizdir ve dürüst değildir; yalan çoktur. Savunucu iletişim, sağlıksız ailenin en belirgin özelliğidir. Basit bir merak; saldırı ve karşı düşünce olarak tanımlanır ve fikirler açıklığa kavuşmadan savunmalar başlar.
3. Aile kuralları:
A- Aile kuralları sağlıklı ailede açık seçik ifade edilmiştir, belirgindir ve esnektir; duruma göre yorumlanarak, gerekirse esnetilerek uygulanır, katı değildir, akla yatkındır. Sağlıklı ailede aile üyeleri, aile kurallarını tartışma konusu yapabilir ve gerekiyorsa değiştirebilirler.
B- Sağlıksız ailede ailenin davranışlarını düzenleyen kurallar çoğu kere açık seçik ifade edilmemiştir, gizlidir. Ne var ki, bu kurallar gizli olmasına rağmen katıdır, insafsızdır, tartışılamaz ve değiştirilemez. Daha doğrusu kurallar otorite durumunda olan kişinin keyfine göre tanımlanır ve uygulanır.
4. Toplumla ilişki:
A- Sağlıklı ailede aile üyelerinin toplumla ilişkisi yoğundur, ama toplumsal beklentilerin altında ezilmezler. Her aile üyesinin geleceğe dönük, kendisine heyecan ve şevk veren gerçekçi beklentileri vardır.
B- Sağlıksız ailede insan ilişkileri korkuya dayalı olduğu için, toplumla ilişkileri de ya karşıdakine kendini beğendirmeye ya da onu ezmeye yönelir. Yani, aile üyeleri geleceğini garanti altına almak isterken ya karşıdakine dalkavukluk yaparak onun gücünden yararlanmaya çalışır; ya da ona baskı yaparak, onu korkutarak onu istediği yönde kullanmaya çabalar. Sağlıklı birey, toplumun temel taşıdır ve ancak sağlıklı ailede yetişir. Gönül diler ki, ülkemizde insanlar, belirttiğimiz dört hususa duyarlılık göstererek toplumunun gelişmesine olumlu katkıda bulunsunlar. Özgüven, İletişim, Aile kuralları, Toplumla ilişki.
|
